وقت ۽ بگ بينگT)b
جنرل رليٽوٽيءَ جي سڌي سنئين تشريح جي مطابق هر شئي جي شروعات بگ بينگ نه هئي. آئن اسٽائين جي مشهور مساوات جي حيثيت وٺندي ڪجھ مفروضا ايترا ٺاهڻ جيترا ٿيڻ جوڳا ٿي سگهن، تحقيق ڪندڙن جي هڪ ٽيم ڪوسلوسڪي فليويو مرڪيٽي ۽ ڊيوڊ سلون جي اڳواڻيءَ ۾ ڪائناتي گهڙيال جي وقت کي واپس ڪيو هي ڳولڻ ته اهو هڪ بيهڻ واري نڪتي ڏانهن نه وٺي ويندو ڪنهن به طرح سان، پر اسان کي وٺي ويندو هڪ تيز حرڪت واري خلا ۾ هڪ مختلف قسم جي شروعات ٿيڻ منجهان.
بگ بينگ جي حوالي سان ٿيندڙ سڄي پريشاني ڪهڙي آهي کي سمجهڻ جي لاءِ، اسان کي ضرورت پوي ٿي واپس موٽائڻ، ٿورو سمجهڻ ته ڇو فزڪس جا ماهر سوچن ٿا ته بگ بينگ هر شئي جي شروعات نه آهي. لڳ ڀڳ نوي ورھيه اڳ هڪ بيلجيم جي فلڪياتدان جيارجيز ليمائٽري چيو ته مان مشاهدو ڪيو آهي ته پري وارين ڪهڪشائن مان پهچندڙ روشني پنهنجي جڳھ مٽائي رهي آهي، جنهن کي لاڳو ڪري ٻڌايو ته ڪائنات ڦهلجي رهي آهي. جيڪڏهن اها وڏي ٿي رهي آهي، ان جي ھاڻوڪي حالت ٻڌائي ٿي ته ان کي ننڍو ٿيڻو پوندو.
ڪائناتي گهڙيال جي وقت کي واپس ڪرڻ— لڳ ڀڳ 31.8 ارب سال پوئتي-- ۽ اسان کي ملندو هڪ نڪتو جتي خلا کي گڏ ٿيڻو هيو نه يقين ۾ ايندڙ هڪ ننڍڙي مقدار ۾، جنهن هڪ سنگيولرٽيءَ جي طور تي پڻ ڄاتو وڃي ٿو. اسٽيفن هاڪنگ وقت جي شروعات تي پنهنجي ليڪچر ۾ وضاحت ڪندي چيو ته هن وقت تي، بگ بينگ، ڪائنات ۾ سڄو مادو، پنهنجي مٿان پاڻ هوندو. گهاٽائي پڻ لامحدود هجڻ گهرجي.
فزڪس جي ماهرن انگن اکرن واري ماڊلس جو استعمال ڪري خالي خلا جي نٿنگنيس (ڪجهه به نه) کي سمجهائڻ جي ڪوشش ڪئي. آئن اسٽائين جي جنرل رليٽوٽي هڪ آهي—اها ڪشش ثقل جي وضاحت ٿي ڪري ڄڻ ته اها لاڳاپو رکي ٿي ڪائنات جي جاميٽريءَ سان جيڪا رکيل آهي ڪائناتي چادر ۾. هاڪنگ جي پيش ڪيل ٿيرمس جي مطابق ۽ حسابدان راجر پينروز دعوا ڪئي ته جنرل رليٽوٽيءَ جي مساوات جا حلَ هڪ لا محدود پابند پئماني تي—ڄڻ ته سنگيولرٽيءَ جي اندر— اڻ مڪمل آهن. ڏيھاڙي جي لفظن ۾، اهو گھڻو ڪري چيو وڃي ٿو سنگيولرٽيءَ جي معاملي تي فزڪس ٽٽي پئي آهي ، گڏيل اندازن کي اڳتي وڌائڻ جنهن تي ٿورو اسان فزڪس کي هيٺ مٿي ڪري سگهون جيڪا اڃان تائين اسان جي سرواڻي ڪري سگهي ٿي.
هاڪنگ تازو ئي نيل گريز ٽائيسن کي انٽرويو ڏيڻ وقت بگ بينگ جي اسپيس ۽ ٽائيم ڊائيمينشن کي ڳنڍيو ڏکڻ قطب سان ۽ هن چيو ته ڏکڻ قطب ۾ ڪو به ڏکڻ نه آهي، تنهن ڪري بگ بينگ کان اڳ ۾ ان جي چوڌاري ڪجهه به نه هيو. پر فزڪس جي ٻين ماهرن دليل ڏنا آهن ته بگ کان اڳ ۾ به ڪجھ هيو. ڪجھ راءِ ڏين ٿا ته اتي هڪ مرر يونيورس (آئيني واري ڪائنات) آهي ڪائنات جي ٻئي طرف کان، جتي وقت پوئتي موٽي ٿو. ٻين دليل ڏنا ڪائنات جي وري واپس ٿيڻ جي حمايت ۾.
ٿوري مختلف ايپروچ وٺندي فزڪس جي ماهر ڪوسلوسڪي فليويو مرڪيٽي ۽ ڊيوڊ سلون هڪ نئين ماڊل ساڻ آيا آهن، ظاهر ڪرڻ ته ٽٽي پوڻ اڀري ٿو خاصيتن جي هڪ اختلاف مان هڪ خاص نڪتي جي وقت ۾ جيئن وضاحت ٿيل آهي جنرل رليٽوٽيءَ ۾.
ڪهڙو ٿيرم لاڳو نه ٿو ٿئي ته ڪيئن ڪائنات آهي، جيئن اسان مشاهدو ڪيون ٿا اهو ضروري آهي ان نڪتي کي حاصل ڪرڻ پهرين پهر ۾. سڄي سنگيورلٽيءَ واري اشوءَ تان هٿ کڻندي، تحقيق ڪندڙن وري تشريح ڪئي موجوده سسندڙ خلا جي ماڊل جي جيڪو ڌار ڪري ٿو نقشو اسپيس—ٽائيم کي پنهنجو پاڻ کان ان ۾ ”اسٽف (سامان)“ هجڻ جو. سيلون چيو ته سڀئي اصلاح جيڪي مسئلو پيدا ڪندڙ آهن غير لاڳاپيل طور ظاهر ٿيڻا آهن جڏهن مقدارن جي سلوڪ تي ڪم ڪيو ويو، جيڪي طئي ڪن ٿا ته ڪائنات اندران ڪيئن ٿي ظاهر ٿئي. ڪهڙو هي لازمي طور تي ملائي ٿو ايستائين بگ بينگ جي وضاحت آهي، جتي فزڪس برقرار رهي ٿي جيئن اسٽيج عمل ڪري ٿي مختلف طريقي تائين.
تحقيق ڪندڙن جي هڪ سنگيولرٽيءَ جي بدران هن کي جونس نڪتو سڏيو، جونس نڪتي جو نالو رومن ديوتا جونس تان رکيو ويو جيڪو ٻن منهن سان آهي. ڪائنات کي ٺاهيندڙ سامان جي رليوٽوِ پوزيشنس ۽ اسڪيلس اثرائتي نموني سان پکڙجن ٿا ٻه طرفي گول ڪيڪ وانگر جيئن اسان وقت کي واپس ڪيون ٿا. جونس نڪتي کان گذرندي هو گول ڪيڪ تبديل ٿئي ٿو ٽن طرفن ۾ وري، فقط پوئتي کان اڳتي. هن جو مقصد ڇا ٿيو فزڪس جي اصلاحن ۾ چوڻ ڏکيو آهي پر تحقيق ڪندڙن کي يقين آهي ته پارٽيڪل فزڪس جي توازن تي ان جا گهرا اثر پئجي سگهندا، ايتريقدر جو هڪ پيدا ڪرڻ هڪ ڪئنات جي بنياد وارو ابتدائي اينٽي ميٽر. جڏهن ته فلپڊ يونيورس جو خيال پراڻي خبر آهي، سنگيولرٽيءَ جي مسئلي جي چوڌاري ڪم ڪرڻ واري ايپروچ ۾ هي خاص قسم جو عجيب طريقو آهي.
سلون چيو ته اسان ڪي نوان اصول تعارف نه ٿا ڪرايون ۽ نه ئي آئن اسٽائين جي جنرل رليٽوٽيءَ واري نظريي ۾ ڪي تبديليون ٿا آڻيون—اسان فقط تشريح ٿا ڪيون جيڪا اسان شين تي رکون ٿا.
ڪو به شڪ نه آهي هن ۾ ته هن بحث کي مسقبل ۾ سٺي نموني سان باهه لڳي ويندي. ڪير ٿو ڄاڻي؟ شايد اڃان به ساڳيا دليل ٿين مرر يونيورس (آئيني واري ڪائنات) تي ڪجهه وقت ۾ ته جونس نڪتي جي ٻئي پاسي ڇا ٿي رهيو آهي [1]
حوالا[سنواريو]
- ↑ تحقيق ڪندڙ: ڪوسلوسڪي فليويو مرڪيٽي، ڊيوڊ سلون ۽ ساٿي، ترجمو: پروفيسر بشير احمد سومرو